De Brooks Flyer is in feite een B17 met twee veren onder het frame. Maar wanneer is die vering echt zinvol, en wanneer betaal je vooral voor extra gewicht? We helpen je kiezen.
Als je de Brooks Flyer en de B17 naast elkaar legt, zie je in de kern hetzelfde zadel. Beide hebben dezelfde leren bovenkant van plantaardig gelooid rundleer, dezelfde breedte en dezelfde vorm. Het verschil zit aan de onderkant. De Flyer staat op een frame met twee spiraalveren aan de achterkant, ondersteund door een U-vormige metalen beugel die de neus met het achterstuk verbindt. De B17 heeft een vast frame zonder vering.
Die twee veren roepen één vraag op die veel fietsers bezighoudt: heb je ze nodig? In dit artikel leggen we de Flyer en de B17 naast elkaar, zodat je kunt bepalen of de vering bij jouw manier van fietsen past of dat je vooral extra gewicht meeneemt.
Laten we eerst een misverstand wegnemen. De veren van de Flyer maken het zadel niet bouncy. Je zit er niet op te deinen. De vering is subtiel en dempt vooral de korte, harde klappen die via je achterwiel naar boven komen: drempels, klinkers, slecht wegdek en kasseien. De veren absorberen die schokken voordat ze je ruggengraat bereiken.
Er is nog een prettig neveneffect. De veren laten het zadel bijna onmerkbaar mee bewegen met je trapbeweging, waardoor het rijgevoel net iets soepeler aanvoelt. Wie van de B17 overstapt naar de Flyer beschrijft het verschil vaak als gedempt in plaats van geveerd. Het is geen revolutie, maar op ruw wegdek merk je het wel degelijk.
Belangrijk om eerlijk over te zijn: op glad asfalt voegen de veren weinig toe. Daar rijdt een goed ingereden B17 net zo comfortabel. De winst van de Flyer komt pas tevoorschijn zodra het wegdek tegenwerkt.
Hier ligt het duidelijkste verschil tussen de twee zadels. De B17 met stalen frame weegt rond de 520 gram. De Flyer komt uit op ongeveer 860 gram. Dat is een verschil van zo'n 340 gram, ruim het dubbele dus.
Voor de meeste fietsers is dat verschil in de praktijk klein. Je voelt het niet onder je tijdens het rijden, en op een toerfiets of stadsfiets valt het volledig weg in het geheel. Je merkt het vooral als je de achterkant van je fiets optilt, bijvoorbeeld om hem in een rek of op een drager te zetten. Wie gewichtsbewust rijdt en elke gram telt, zal de B17 verkiezen. Wie comfort boven gewicht stelt, draait zijn hand niet om voor die extra 340 gram.
Of de Flyer logisch is, hangt sterk af van hoe rechtop je zit. En dat is misschien wel het belangrijkste punt van dit hele artikel.
Zit je rechtop of licht voorovergebogen, zoals op een toerfiets, een stadsfiets of een hybride? Dan rust een groter deel van je gewicht recht op het zadel. In die houding hebben de veren het meeste effect, omdat ze de verticale schokken opvangen die anders direct op je zitvlak terechtkomen. De Flyer is daarom een natuurlijke keuze voor de comfortgerichte, rechtop zittende fietser.
Zit je sportiever en meer voorovergebogen, met meer gewicht op je handen en pedalen? Dan rust er minder gewicht op je zitbotten en heb je de vering minder nodig. Je lichaam vangt dan zelf al een deel van de schokken op via je armen en benen. In die houding voegt de Flyer weinig toe en draag je vooral het extra gewicht mee. De B17 is dan de logischere keuze.
De Flyer past bij je als comfort je hoogste prioriteit is en gewicht je weinig kan schelen. Hij is uitstekend voor toerfietsers die lange dagen in het zadel doorbrengen, voor stadsfietsers die dagelijks over klinkers en drempels rijden, en voor wie een wat rechtere zithouding heeft. Ook op een e-bike of een stevige trekkingfiets is de Flyer een prettige keuze, omdat het wat hogere gewicht daar nauwelijks opvalt en de vering het comfort op langere ritten merkbaar verhoogt.
Rij je vaak over ruw wegdek, slechte fietspaden of onverharde wegen? Dan is de extra demping van de Flyer precies waar dit zadel voor gemaakt is.
De B17 is de betere keuze als je lichter wilt rijden of een sportievere zithouding hebt. Hij past bij toerfietsers en gravelrijders die voorovergebogen zitten, bij wie vooral op glad asfalt rijdt, en bij iedereen die de klassieke, strakke lijn van een ongeveerd Brooks-zadel mooier vindt. De B17 is ook eenvoudiger te monteren op zadelpennen, omdat hij minder hoog bouwt dan de Flyer.
Wil je het bekende Brooks-comfort zonder de extra centimeters hoogte en de extra grammen? Dan zit je met de B17 helemaal goed.
Op één punt verschillen de Flyer en de B17 helemaal niet, en dat is goed om te weten. Omdat beide zadels dezelfde leren bovenkant hebben, is de inrijperiode hetzelfde. Reken op 500 tot 1.000 kilometer voordat het leer zich precies naar jouw lichaam heeft gevormd. Ook het onderhoud is identiek: een paar keer per jaar Proofide aanbrengen, de leerspanning controleren en het zadel beschermen tegen langdurige regen. De veren van de Flyer hebben zelf geen onderhoud nodig.
Net als de B17 is de Flyer er in meerdere uitvoeringen. De Flyer Special heeft handgeslagen koperen klinknagels en een fraaier afgewerkt frame. De Flyer Aged wordt geleverd met voorbehandeld leer, waardoor de inrijperiode korter aanvoelt. De Flyer Imperial en Flyer Carved hebben een centrale uitsparing die de druk op het zachte weefsel verlicht. Daarnaast is er de Flyer S, een iets kortere en bredere damesvariant die past bij de gemiddeld breder geplaatste zitbotten van vrouwen.
Zoek je nog meer vering en zit je echt kaarsrecht, bijvoorbeeld op een klassieke stadsfiets of bakfiets? Kijk dan ook eens naar de B67. Dat zadel heeft grotere veren en is gemaakt voor een volledig rechtopzittende houding. De Flyer zit qua karakter tussen de strakke B17 en de zachte B67 in.
| Brooks Flyer | Brooks B17 Standard | |
|---|---|---|
| Vering | Twee spiraalveren achter | Geen |
| Materiaal bovenkant | Plantaardig gelooid rundleer | Plantaardig gelooid rundleer |
| Gewicht | ca. 860 g | ca. 520 g |
| Afmetingen | 275 x 175 mm, ca. 87 mm hoog | 275 x 175 mm |
| Inrijperiode | 500 – 1.000 km | 500 – 1.000 km |
| Onderhoud | Proofide, spanningscontrole | Proofide, spanningscontrole |
| Beste zithouding | Rechtop tot licht voorover | Licht tot sterk voorover |
| Geschikt voor | Touring, stad, e-bike, ruw wegdek | Touring, gravel, glad wegdek |
De keuze tussen de Flyer en de B17 draait om twee vragen. Hoe rechtop zit je, en hoeveel maakt gewicht je uit? Zit je rechtop, rij je veel over klinkers en drempels, en telt elke gram niet? Dan haalt de Flyer zijn vering eruit en zit je heerlijk gedempt. Zit je sportiever, rij je vooral op glad asfalt, of wil je het lichtste leren Brooks-zadel? Dan is de B17 de slimmere keuze.
Twijfel je nog, dan helpt deze vuistregel vaak: zit je hoog en comfortabel, kies de Flyer. Zit je laag en sportief, kies de B17. Beide zadels delen hetzelfde beroemde leer en gaan bij goed onderhoud tientallen jaren mee, dus een verkeerde keuze bestaat hier eigenlijk niet.